0001459396
Đang online:	1
Hôm nay :	3
Hôm qua :	1,215
Tuần này :	1,796
Tuần trước :	2,347
Tháng này :	1,381
Tháng trước:	18,063

Không được chủ quan với bệnh bạch hầu!

Thứ hai, 22/6/2020, 0:0 , Lượt đọc : 443

Bạch hầu: Nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Tổng quan bệnh Bạch hầu

Bạch hầu là một tình trạng nhiễm vi khuẩn, có thể được ngăn ngừa bằng chủng ngừa. Tình trạng nhiễm trùng ở đường thở trên hay vùng mũi hầu tạo nên lớp màng xám, mà khi hiện diện tại vùng thanh quản hay khí quản, có thể gây ra thở rít và tắc nghẽn. Bị ở mũi có thể làm trẻ chảy máu mũi. Độc tố bạch hầu gây liệt cơ, viêm cơ tim, dẫn đến tử vong

Bạch hầu là cực kỳ hiếm ở Hoa Kỳ và các nước phát triển khác, nhờ tiêm vắc-xin rộng rãi chống lại căn bệnh này.

Hiện nay, đã có thuốc để điều trị bệnh bạch hầu, tuy nhiên, trong giai đoạn tiến triển, bệnh bạch hầu có thể gây hại cho tim, thận và hệ thần kinh của người bệnh. Ngay cả khi điều trị, bệnh bạch hầu có thể gây tử vong với tỷ lệ 3% những người mắc bệnh bạch hầu tử vong, tỷ lệ này còn cao hơn ở trẻ em dưới 15 tuổi.

Vậy bệnh bạch hầu là gì, nguyên nhân, cách phòng và điều trị bệnh bạch hầu ra sao?

Vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae là nguyên nhân gây ra bệnh bạch hầu.

Các dấu hiệu và triệu chứng bạch hầu thường bắt đầu từ hai đến năm ngày sau khi bị nhiễm bệnh như sau :

Giả mạc hai bên thành họng, có màu trắng ngà, xám, đen, dai, dính, dễ chảy máu.
Đau họng và khàn giọng
Sưng hạch bạch huyết ở cổ
Khó thở hoặc thở nhanh
Chảy nước mũi
Sốt và ớn lạnh
Khó chịu

Ở một số người, nhiễm vi khuẩn bạch hầu gây ra chỉ gây ra các triệu chứng bệnh nhẹ hoặc không có dấu hiệu và triệu chứng rõ ràng nào cả. Những người bị nhiễm bệnh nhưng vẫn không biết về căn bệnh của mình được gọi là người mang bệnh bạch hầu (carriers of diphtheria), bởi vì họ có thể lây truyền bệnh cho cộng động mà không có triệu chứng bị bệnh.

Vi khuẩn bạch hầu gây bệnh trên da (cutaneous diphtheria)

Một loại bạch hầu thứ hai có thể ảnh hưởng đến da với triệu chứng đau, đỏ và sưng, loét bao phủ bởi một màng màu xám ở vùng hầu cũng có thể phát triển trong bệnh bạch hầu trên da. Mặc dù bệnh này phổ biến hơn ở vùng khí hậu nhiệt đới, bệnh bạch hầu trên da cũng xảy ra ở Hoa Kỳ, đặc biệt là ở những người có vệ sinh kém, sống trong điều kiện đông đúc.

Khi nào đi khám bác sĩ?

Đến ngay cơ sở Y tế khám ngay lập tức nếu phụ huynh hoặc trẻ đã tiếp xúc với người mắc bệnh bạch hầu. Nếu không chắc chắn liệu trẻ đã được tiêm phòng bệnh bạch hầu hay chưa, thì phụ huynh cũng nên đưa con đến cơ sở Y tế khám và kiểm tra lại vấn đề này. Phụ huynh hãy đảm bảo con mình được tiêm vacxin bạch hầu đầy đủ và đúng lịch.

Biến chứng của bạch hầu

Nếu không được điều trị, bệnh bạch hầu có thể dẫn đến:

Vấn đề về thở. Vi khuẩn gây bệnh bạch hầu có thể tiết độc tố và độc tố này gây tổn thương mô ở khu vực nhiễm trùng ngay lập tức - thường là mũi và cổ họng. Tại vị trí đó, nhiễm trùng tạo ra một màng cứng màu xám bao gồm các tế bào chết, vi khuẩn và các chất khác. Màng này có thể cản trở hô hấp.
Đau tim. Độc tố bạch hầu có thể lây lan qua dòng máu và làm tổn thương các mô khác trong cơ thể, chẳng hạn như cơ tim, gây ra các biến chứng như viêm cơ tim. Tổn thương tim do viêm cơ tim có thể nhẹ, biểu hiện là những bất thường nhỏ trên điện tâm đồ hoặc nghiêm trọng dẫn đến suy tim sung huyết và đột tử.
Tổn thương thần kinh. Độc tố cũng có thể gây tổn thương thần kinh. Mục tiêu điển hình là dây thần kinh ở cổ họng gây khó nuốt, nếu ở cánh tay và chân cũng có thể bị viêm, gây yếu cơ. Nếu độc tố Corynebacterium diphtheriae làm tổn thương các dây thần kinh giúp kiểm soát các cơ hô hấp, các cơ này có thể bị tê liệt.
Về điều trị, hầu hết những người mắc bệnh bạch hầu đều sống sót sau những biến chứng này, nhưng quá trình phục hồi thường chậm. Bạch hầu gây tử vong ở khoảng 3% những người mắc bệnh.

Đường lây truyền bệnh Bạch hầu

Thông thường Corynebacterium diphtheriae nhân lên trên hoặc gần bề mặt của màng nhầy của cổ họng. Corynebacterium diphtheriae lây lan qua ba con đường:

Thông qua giọt nước trong không khí. Khi một người bị nhiễm bệnh hắt hơi hoặc ho sẽ phát ra một giọt nước có chứa mầm bệnh, những người ở gần đó có thể hít phải Corynebacterium diphtheriae. Bạch hầu lây lan nhanh chóng theo cách này, đặc biệt ở những nơi đông người.
Thông qua vật dụng cá nhân chứa mầm bệnh. Một số trường hợp mắc bệnh bạch hầu từ việc chưa làm sạch các vật dụng mà người nhiễm bệnh đã sử dụng từ cốc uống nước chưa rửa của người bị nhiễm bệnh hoặc tiếp xúc với các giấy ăn mà người bệnh đã sử dụng...
Đồ gia dụng bị ô nhiễm. Một số trường hợp hiếm hơn khi bị lây nhiễm bệnh bạch hầu thông qua các vật dụng dùng chung trong gia đình, chẳng hạn như khăn hoặc đồ chơi.

Người khỏe cũng có thể tiếp xúc với vi khuẩn gây bệnh bạch hầu khi chạm vào vết thương bị nhiễm trùng. Những người đã bị nhiễm vi khuẩn bạch hầu nhưng chưa được điều trị có thể lây nhiễm cho những người khỏe mạnh trong vòng sáu tuần - ngay cả khi họ không có bất kỳ triệu chứng nào.

Những người có nguy cơ mắc bệnh bạch hầu bao gồm:

Trẻ em và người lớn không được tiêm vacxin bạch hầu
Những người sống trong điều kiện đông đúc hoặc mất vệ sinh
Bất cứ ai đi du lịch đến một khu vực đang có dịch bệnh bệnh bạch hầu
Bạch hầu hiếm khi xảy ra ở Hoa Kỳ và Tây Âu, nơi các quan chức y tế đã tiêm vắc-xin cho trẻ em chống lại tình trạng này trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, bệnh bạch hầu vẫn còn phổ biến ở các nước đang phát triển nơi tỷ lệ tiêm chủng thấp. Ở những khu vực tiêm vắc-xin bạch hầu chưa phải là bắt buộc thì căn bệnh này chủ yếu là mối đe dọa đối với những người chưa được tiêm phòng hoặc tiêm phòng không đầy đủ, những khách du lịch quốc tế hoặc tiếp xúc với những người từ các nước kém phát triển.

Trước khi có thuốc kháng sinh, bạch hầu là một bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ. Ngày nay, căn bệnh này không chỉ có thể chữa được mà còn có thể phòng ngừa được bằng vắc-xin.
Vắc-xin bạch hầu thường được kết hợp với vắc-xin uốn ván và ho gà. Vắc-xin ba trong một được gọi là vắc-xin bạch hầu, uốn ván và ho gà. Phiên bản mới nhất của vắc-xin này được gọi là vắc-xin DTaP cho trẻ em và vắc-xin Tdap cho thanh thiếu niên và người lớn.

Vắc-xin bạch hầu, uốn ván và ho gà là một trong những loại vắc-xin được các bác sĩ tại Hoa Kỳ khuyên dùng trong thời kỳ sơ sinh. Vắc-xin thường được tiêm ở cánh tay hoặc đùi khi trẻ ở 5 độ tuổi này:

2 tháng
4 tháng
6 tháng
15 đến 18 tháng
4 đến 6 tuổi

Vắc-xin bạch hầu có hiệu quả trong việc ngăn ngừa bệnh bạch hầu. Nhưng có thể có một số tác dụng phụ. Một số trẻ có thể bị sốt nhẹ, quấy khóc, buồn ngủ hoặc đau tại chỗ tiêm sau khi tiêm DTaP. Hỏi bác sĩ những gì phụ huynh có thể làm cho trẻ giảm thiểu hoặc làm giảm các tác dụng này.

Hiếm khi vắc-xin DTaP gây ra các biến chứng nghiêm trọng ở trẻ, chẳng hạn như phản ứng dị ứng (nổi mề đay hoặc phát ban trong vòng vài phút sau khi tiêm), co giật hoặc sốc - biến chứng có thể điều trị được.
Một số trẻ em như những trẻ bị động kinh hoặc mắc bệnh hệ thần kinh khác thì không nên tiêm vắc-xin DTaP.

Tiêm nhắc lại

Sau khi đã hoàn thành 5 mũi trên ở thời thơ ấu, người khỏe mạnh cũng cần tiêm nhắc lại vắc-xin bạch hầu để giúp duy trì khả năng miễn dịch. Đó là bởi vì khả năng miễn dịch đối với bệnh bạch hầu giảm dần theo thời gian.
Trẻ em được tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo trước 7 tuổi thì nên được tiêm mũi đầu tiên nhắc lại vào khoảng từ 11 đến 12 tuổi. Lần tiêm nhắc tiếp theo được khuyến nghị 10 năm sau, sau đó lặp lại sau khoảng thời gian 10 năm. Tiêm nhắc lại đặc biệt quan trọng nếu người khỏe đi đến các khu vực thường gặp bệnh bạch hầu.
Vắc xin bạch hầu nhắc lại được kết hợp với vắc-xin uốn ván nhắc lại(Td). Vắc-xin kết hợp này được tiêm bằng cách tiêm ở cánh tay hoặc đùi.

Bác sĩ có thể nghi ngờ bệnh bạch hầu khi trẻ bị bệnh đau họng với màng màu xám bao phủ amidan và cổ họng. Bác sĩ sẽ chỉ định lấy mẫu bệnh phẩm ở họng hoặc mẫu mô từ vết thương bị nhiễm trùng và mang đi xét nghiệm để kiểm tra xác định có phải là vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae. Nếu bác sĩ nghi ngờ mắc bệnh bạch hầu, điều trị sẽ bắt đầu ngay lập tức, ngay cả trước khi có kết quả xét nghiệm vi khuẩn.

Kháng độc tố

Dùng ngay 40.000 đơn vị kháng độc tố bạch hầu (TB hoặc TM), vì chậm trễ có thể làm tăng nguy cơ tử vong. Vì có một nguy cơ nhỏ có thể bị phản vệ nặng với huyết thanh ngựa trong kháng độc tố, do đó đầu tiên cần thử test trong da trước để phát hiện quá mẫn và phải trong tư thế sẵn sàng điều trị sốc phản vệ.

Kháng sinh

Bất kỳ trẻ nào nghi ngờ bạch hầu đều cần được tiêm bắp sâu mỗi ngày với procaine benzylpenicillin liều 50mg/kg (tối đa 1,2g) trong 10 ngày. Thuốc này không nên tiêm tĩnh mạch.

Liệu pháp oxy

Tránh thở oxy trừ phi bắt đầu có tắc nghẽn đường thở. Các dấu hiệu như thở rút lõm ngực nặng hay bứt rứt có nhiều khả năng là chỉ định của mở khí quản (hay đặt nội khí quản) hơn là cho thở oxy. Ngoài ra, sử dụng catheter mũi hay mũi hầu có thể làm trẻ khó chịu và mau thúc đẩy đến tình trạng tắc nghẽn đường thở.

Tuy nhiên, nên cho thở oxy nếu bắt đầu có tình trạng tắc nghẽn và đặt nội khí quản hay mở khí quản được cho là cần thiết.

Mở khí quản/đặt nội khí quản

Mở khí quản chỉ nên thực hiện bởi đội ngũ có kinh nghiệm, khi có dấu hiệu của tắc nghẽn đường thở hoàn toàn, như thở rút lõm ngực nặng và bứt rứt. Khi đó, mở khí quản cấp cứu cần được thực hiện. Đặt nội khí quản qua miệng là thủ thuật thay thế, nhưng có thể làm bong tróc giả mạc và không thể giải phóng tắc nghẽn.

Điều trị hỗ trợ

Nếu trẻ bị sốt (≥ 39 độ C) làm trẻ khó chịu, dùng paracetamol.
Khuyến khích trẻ ăn và uống.
Nếu trẻ khó nuốt, có thể nuôi ăn qua ống sonde mũi dạ dày. Ống sonde dạ dày nên được đặt bởi bác sĩ có kinh nghiệm, hoặc nếu có thể, bởi bác sĩ gây mê.
Tránh thăm khám thường xuyên và thực hiện các thủ thuật xâm lấn khi có thể hoặc tránh quấy rầy trẻ khi không cần thiết.

Theo dõi

Tình trạng của trẻ, đặc biệt là tình trạng hô hấp, cần được đánh giá bởi điều dưỡng mỗi 3 giờ và bởi bác sĩ hai lần một ngày. Trẻ nên được đặt nằm gần phòng điều dưỡng, để có thể phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu tắc nghẽn đường thở nào ngay khi dấu hiệu mới chớm nặng lên.

Tác giả: Y tế trường MN Dương Hà

Tin cùng chuyên mục

🛑 thông tin về dịch bệnh do vi rút nipah và khuyến cáo phòng chống tại việt nam
27/1/2026Dinh dưỡng sức khỏeTheo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh do vi rút Nipah được ghi nhận rải rác tại một số quốc gia, chưa tạo thành các ổ dịch lớn, tuy nhiên tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40–75%. Hiện nay chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật. Từ ngày 27/12/2025 đến 26/01/2026, Ấn Độ ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah (trong đó có 02 trường hợp xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal. 🦠 Vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (hiện tại ở Ấn Độ chủ yếu qua dơi ăn quả), qua thực phẩm hoặc vật phẩm bị nhiễm vi rút; đồng thời cũng có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh khoảng 4–14 ngày, người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng như: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó có thể chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính. 📌 Đến ngày 26/01/2026, Việt Nam CHƯA ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah. Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; sẵn sàng các phương án đáp ứng. Đồng thời tiếp tục theo dõi sát tình hình, phối hợp với WHO và các quốc gia để triển khai kịp thời các biện pháp phòng chống dịch phù hợp, hiệu quả. 👉 Để chủ động phòng, chống bệnh do vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân: ✅ Hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết. ✅ Trong vòng 14 ngày sau khi về từ vùng dịch, nếu có biểu hiện: đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật – cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ. ✅ Thực hiện nghiêm ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn/gặm nhấm; tránh uống nhựa cây tươi chưa qua chế biến. ✅ Không tiếp xúc gần với dơi ăn quả; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật. ✅ Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người nghi mắc/mắc bệnh; khi chăm sóc cần sử dụng khẩu trang, găng tay, phương tiện phòng hộ cá nhân và rửa tay sau tiếp xúc. ☎️ Thông tin liên quan liên hệ: Cục Phòng bệnh – Bộ Y tế. 💙 Bộ Y tế khuyến nghị người dân bình tĩnh, không hoang mang, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Khám sức khoẻ định kì lần 2 năm học 2024 - 2025
14/5/2025Dinh dưỡng sức khỏeThực hiện kế hoạch năm học 2024-2025, trường Mầm non Dương Hà đã kết hợp với Trạm y tế xã Thiên Đức tổ chức khám sức khỏe định kỳ lần 2 năm học 2024 – 2025 cho hơn 300 trẻ, độ tuổi nhà trẻ 24-36 tháng tuổi đến độ tuổi 5-6 tuổi. Đây là việc làm hết sức thiết thực và ý nghĩa thông qua việc khám sức khỏe định kỳ cho trẻ đã góp phần không nhỏ vào việc nâng cao nhận thức cho phụ huynh về ý thức phòng chống một số bệnh thường gặp ở lứa tuổi mầm non và cũng qua hoạt động này đã đem lại sự phấn khởi, tin tưởng trong các bậc phụ huynh về một môi trường giáo dục an toàn và thân thiện. Sau một thời gian làm việc nhiệt tình và trách nhiệm cao, 100% trẻ đã được khám sức khoẻ định kỳ./.
Khám sức khoẻ định kỳ cho trẻ mầm non
10/10/2023Dinh dưỡng sức khỏeTrong các hoạt động của nhà trường, công tác chăm sóc sức khoẻ cho trẻ là một việc làm luôn được nhà trường đặc biệt quan tâm. Từ nhiều năm nay, việc tổ chức khám sức khoẻ định kỳ cho trẻ đã được nhà trường duy trì thành nề nếp thực hiện thường xuyên theo kế hoạch 2 lần trong năm học. Hôm nay ngày 10/10/ 2023 Trường Mầm non Dương Hà phối hợp với Trạm Y tế xã Dương Hà tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho các cháu trong nhà trường với các nội dung kiểm tra: Cân nặng, chiều cao, khám tai, mắt, mũi, họng, kiểm tra tim phổi và một số bệnh liên quan đến đường hô hấp, da liễu ... Kết quả kiểm tra sức khoẻ của trẻ đã được cán bộ y tế xã và nhân viên y tế nhà trường cùng giáo viên phụ trách lớp ghi chép cụ thể trong sổ theo dõi sức khỏe, chấm biểu đồ phân loại sức khỏe trẻ và được giáo viên lớp A1 thông báo đến phụ huynh, đặc biệt là một số trẻ mắc bệnh qua đó phụ huynh cùng phối hợp có biện pháp điều trị kịp thời cho trẻ. Sau đây là một số hình ảnh khám sức khỏe định kì tại trường Mầm non Dương Hà:
❤💚 khám sức khỏe định kỳ lớp nhà trẻ d1 💚❤️
10/10/2023Dinh dưỡng sức khỏe🌻 Công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ là một trong những mặt luôn được Trường mầm non Dương Hà chú trọng và đặc biệt quan tâm. 🍀 Với mong muốn giúp trẻ có một thể lực tốt nhất cho năm học mới, hôm nay nhà trường đã phối hợp với Trung tâm y tế xã Dương Hà tổ chức khám sức khỏe cho tất cả các con toàn trường với đủ các chuyên khoa: Khám tai, mắt, mũi, họng và một số bệnh liên quan đến đường hô hấp, da liễu,... ✅️ Khám sức khoẻ định kỳ cho các con là hoạt động thiết thực và ý nghĩa. Ngoài việc giúp phát hiện sớm các bệnh cho trẻ , việc khám sức khỏe định kỳ còn góp phần không nhỏ vào việc nâng cao nhận thức cho tất cả mọi người về ý thức phòng chống một số bệnh thường gặp ở lứa tuổi mầm non và cũng qua hoạt động này đã đem lại sự phấn khởi, tin tưởng trong các bậc phụ huynh về một môi trường giáo dục an toàn và thân thiện. 💪 Bố Mẹ có biết không? Các bạn lớp Nhà trẻ D1 đã rất hợp tác và rất dũng cảm đấy ạ!
Khám sức khỏe định kỳ lớp mgb c2
10/10/2023Dinh dưỡng sức khỏe🏥 Khám sức khỏe định kỳ cho trẻ mầm non là một trong những việc cần phải làm thường xuyên của con trong năm học. Điều này không những giúp phát hiện, xử trí kịp thời những bất thường trong phát triển thể chất tinh thần mà còn tạo hồ sơ theo dõi sức khỏe lâu dài cho mỗi trẻ. 👨🏻‍⚕️ Mỗi đợt khám sức khỏe tại trường, trẻ sẽ được kiểm tra các chỉ số: cân nặng, chiều cao, khám mắt, tai – mũi – họng, răng – hàm – mặt, kiểm tra tim phổi, dinh dưỡng… 🧑‍⚕️Trong đợt khám sức khỏe cho các bé hôm nay do các cô tại Trung tâm Y Tế Xã trực tiếp thăm khám đã phát hiện một số chứng bệnh mà trẻ mầm non thường gặp. Các bệnh này liên quan đến hô hấp như viêm mũi, viêm họng; bệnh sâu răng, … 🫰Mong các con luôn mạnh khoẻ, chăm ngoan để con tham gia thật nhiều hoạt động thú vị ở Trường cùng cô và các bạn nhé ❤️❤️❤️❤️ Bố mẹ cùng xem 1 số hình ảnh của Lớp Mẫu giáo bé C2 chúng con trong buổi khám sức khoẻ ạ..!

Chia sẻ tin bài